Sosyal medyada yaş doğrulama dönemi başladı: 15 yaş altına hesap açılmayacak

İçindekiler · 3 bölüm

1. Doğrulama e-Devlet üzerinden yapılacak
2. 15-18 yaş hesaplarında neler değişiyor
3. İtiraz hakkı ve yaptırım

Türkiye’den erişilebilen sosyal ağlarda yaş doğrulama dönemi 1 Kasım 2026 itibarıyla başladı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının hazırladığı ve 10 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik bugün yürürlüğe girdi. Düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek; 15-18 yaş arasındaki kullanıcılara ise ayrı kurallarla işleyen, “ayrıştırılmış” bir hizmet sunacak.

Yönetmelik, 5651 sayılı İnternet Kanunu’nun ek 4. maddesine dayanıyor ve şirketin merkezinin yurt içinde ya da yurt dışında olmasına bakmaksızın Türkiye’den erişilebilen tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor.

Doğrulama e-Devlet üzerinden yapılacak

Yeni hesap açarken yaş doğrulaması zorunlu. Kullanıcı, e-Devlet Kapısı’nda kimliğini doğrulayarak bir “yaş doğrulama belirteci” üretecek ve bunu ilgili platforma yükleyecek. Yönetmeliğe göre belirteç yalnızca iki bilgi taşıyor: kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı, doldurduysa 18 yaşını doldurup doldurmadığı. Ad, kimlik numarası ya da kullanıcı adı gibi başka hiçbir veri içermiyor. Platformlar belirtecin gerçekten e-Devlet üzerinden üretildiğini teyit etmek zorunda ve onu yaş doğrulama dışında bir amaçla kullanamıyor.

Doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu anlaşılanların hesap açma talebi reddedilecek. Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancılar bu kontrolden muaf; isterlerse pasaport bilgileriyle istisnai bir belirteç alabilecek.

Mevcut hesaplar için geçiş süresi tanındı: platformlar, daha önce açılmış hesapları 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez belirteçle doğrulatmak zorunda. 15 yaş altındaki kullanıcıların mevcut hesapları bilgi verilerek kapatılacak.

15-18 yaş hesaplarında neler değişiyor

Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları için ayrıntılı kurallar getiriyor:

• Hesaplar varsayılan olarak gizli açılacak; herkese açık hale getirme seçeneği sunulmayacak.
• Takipçi ve takip edilen listelerini hesap sahibinden başkası göremeyecek.
• Çocuğa yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj atabilecek; mesajlarda “görüldü” bilgisi olmayacak.
• Telefon rehberi ve başka uygulamalardaki kişi listeleri hesapla eşleştirilmeyecek; hesap başkalarına öneri olarak gösterilmeyecek.
• Canlı yayın açma özelliği bulunmayacak.
• Görsel içeriklerin kaydırdıkça art arda geldiği akış tasarımları sunulmayacak.
• Çocuğun verileri profilleme ve kişiselleştirilmiş reklam için kullanılmayacak.

Platformlar ayrıca Türkçe ebeveyn kontrol araçları sunacak. Bu araçlarla ebeveynler hesap ayarlarını yönetebilecek, satın almaları onaya bağlayıp harcama sınırı koyabilecek, kullanım süresini izleyip kısıtlayabilecek.

İtiraz hakkı ve yaptırım

Yaş doğrulama sonucuna ya da hesabın askıya alınmasına itiraz için platformların Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru yolu kurması gerekiyor. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlerle karara bağlanamayacak, insan incelemesinden geçecek. Kurallara uymayan sağlayıcılara 5651 sayılı Kanun’daki yaptırımlar uygulanacak; ancak yaptırımdan önce aykırılık bildirilip düzeltme için makul bir süre verilecek.

Yönetmelik, yaş doğrulamanın yalnızca e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacağını hükme bağlıyor. Dolayısıyla bu gerekçeyle başka bir site ya da mesaj üzerinden şifre, SMS kodu veya kart bilgisi isteyen talepler resmî doğrulama sürecinin parçası değil.