Polonya'da 2.400 yıllık nadir Kelt miğferi bulundu: Kehribar Yolu'nda Kelt izleri

İçindekiler · 2 bölüm

1. “Başta bir kap sandık”
2. Kehribar ticaretinin kavşağı

Polonya’nın kuzeydoğusundaki Łysa Góra’da çalışan arkeologlar, yaklaşık 2.400 yıl önce kasıtlı olarak ezilip parçalanmış nadir bir Kelt miğferi buldu. Antiquity dergisinde 14 Ekim’de çevrim içi yayımlanan ve 31 Ekim’de Phys.org’da haberleştirilen çalışmaya göre “Berru tipi” olarak bilinen tunç miğfer, MÖ 4. yüzyıla ait bu türün Kelt anavatanı dışında bulunan bilinen tek örneği.

Phys.org’un aktardığına göre bu tür miğferler Fransa’daki Champagne bölgesinden Avusturya’daki Dürrnberg’e kadar uzanan alanda, Kelt savaşçı seçkinlerinin gösterişli mezarlarında bulunuyor. Łysa Góra’daki miğfer ise ezilip parçalandıktan sonra demir keserler ve bir tırpanla birlikte ritüel amaçlı bir çukura atılmış.

“Başta bir kap sandık”

Çalışmanın başyazarı, Varşova’daki Devlet Arkeoloji Müzesi’nden arkeolog Bartłomiej Kaczyński, buluşun beklenmedik olduğunu anlatıyor. Kaczyński’nin Phys.org’a aktardığına göre ekip, kazıda önce tunç levhadan yapılmış bir kap bulduğunu düşünmüş; nesnenin ucu açığa çıkınca çok nadir bir miğferle karşı karşıya olduklarını anlamış. Kaczyński’ye göre miğfer “bir güç simgesi ve uzun mesafeli temasların doğrudan kanıtı.”

Łysa Góra, Orzyc Nehri ile bir göl arasındaki kumul üzerine kurulmuş, surlarla çevrili bir Demir Çağı yerleşimi. Çalışmaya göre yerleşim MÖ 6. ve 4. yüzyıllar arasında, olasılıkla Batı Baltık Höyük Kültürü’ne bağlı topluluklarca kullanıldı. Alanda 1971-1992 arasında aralıklarla kazı yapılmış, ancak buluntuların çoğu yayımlanmadığı ve alanın ciddi biçimde tahrip olduğu düşünüldüğü için yerleşimin önemi uzun süre anlaşılamamıştı.

Kehribar ticaretinin kavşağı

Araştırmacılar miğferin ticaret yoluyla gelmiş olmasını olası görmüyor. Miğferin yerel toplumdan çok farklı bir savaşçı seçkin kültürünü temsil etmesi, sahibinin bir dönem Łysa Góra’da yaşamış olabileceğine işaret ediyor. Alanda şimdiye kadar yaklaşık 80 La Tène (Kelt) eseri bulundu. Kaczyński’ye göre bu çeşitlilik, bir Kelt grubunun yerleşimde yaklaşık iki kuşak boyunca yaşadığını düşündürüyor.

Çalışmaya göre Łysa Góra; surlu bir yerleşim, üretim merkezi ve ritüel alanı olarak işlev gördü ve kehribar ticaret yolu üzerinde önemli bir merkezdi. Yerleşim, kehribar bakımından zengin Kurpie bölgesine ve kuzeyde Sambiya Yarımadası’na giden yollara yakın konumda bulunuyor. Phys.org’un aktardığına göre kazılarda yaklaşık 350 metal nesne, kehribar boncuklar, yarım kalmış bir kehribar yüzük ve Trakya kralı III. Seuthes’e ait olabilecek bir tunç sikke ortaya çıkarıldı. Ekip 2025’te bir trepanasyon (kafatası delme) aleti de buldu. Kaczyński bu aletin, yerleşimde tıbbi bilgiye sahip birinin, belki bir druidin yaşadığına işaret ettiğini söylüyor.